Support
flag nl

nl

Factuurfraude via een gewijzigd IBAN: zo vang je het op vóór betaling

4 min leestijd

De gevaarlijkste factuur ziet er precies uit als alle andere. Alleen het rekeningnummer is veranderd. Hoe die fraude werkt, en hoe je hem vóór de betaling tegenhoudt.

Illustratie: een bankkaart met een waarschuwingsdriehoek en een schild

De factuur klopt. De leverancier bestaat, het logo is echt, het factuurnummer sluit aan op de vorige, het bedrag is wat je verwachtte. Het enige verschil met de vorige zes facturen is het rekeningnummer, en dat valt niemand op, want wie vergelijkt nou een IBAN? Dat is factuurfraude in zijn meest voorkomende vorm, en het werkt juist omdat alles eromheen klopt. In dit artikel lees je hoe het gaat, wat je bank er sinds vorig jaar tegen doet, en hoe je het in je eigen inkoopproces afvangt voordat er is betaald.

Zo gaat het in de praktijk

Een crimineel krijgt toegang tot de mailbox van een leverancier, of maakt een domein dat er één letter naast zit. Vanaf daar gaat een mail naar de klanten: "ons rekeningnummer is gewijzigd, gebruik voortaan dit IBAN", vaak met een echte factuur erbij. Soms wordt gewoon de pdf van een echte factuur bewerkt. De klant past het rekeningnummer aan in de administratie, betaalt de factuur, en de leverancier belt drie weken later waar zijn geld blijft.

Het bedrag is meestal niet spectaculair. Dat is de bedoeling: een factuur van 4.000 euro valt niet op, en de fraudeur heeft liever tien van die betalingen dan één grote die iemand nog even nabelt.

Wat je bank sinds 2025 controleert

Sinds oktober 2025 moeten banken in het eurogebied bij elke overboeking controleren of de naam die jij invult past bij de rekeninghouder van het IBAN, en je waarschuwen als dat niet klopt. Dat vangt een deel van deze fraude: staat de rekening op een andere naam dan de leverancier, dan zie je een melding voordat je bevestigt.

Maar het is geen sluitend net. De controle gaat over de naam die jíj intikt, en wie de gewijzigde factuur vertrouwt, tikt de naam van de leverancier in bij het nieuwe nummer, ziet de waarschuwing, en denkt "die zullen wel een nieuwe rekening hebben". Bovendien loopt een groot deel van de zakelijke betalingen via een batch uit de boekhouding, waar die waarschuwing minder in het oog springt. De bank controleert op het laatst mogelijke moment; jij wilt het eerder weten.

Waar je het in je eigen proces afvangt

De vraag die je bij elke inkoopfactuur wilt stellen is simpel: is dit hetzelfde rekeningnummer als de vorige keer? Handmatig doet niemand dat consequent. De module Inkoopfacturen doet het bij elke factuur die binnenkomt.

Bij het lezen van de factuur wordt het IBAN vergeleken met wat er van deze leverancier bekend is: het rekeningnummer in Exact Online en de rekeningnummers op eerdere facturen. Wijkt het af, dan krijgt de factuur een duidelijke waarschuwing en telt hij zwaarder mee in de risicoscore. Is het de eerste factuur van een leverancier waarvan nog geen rekeningnummer bekend is, dan zie je dat ook, want dat is precies het moment waarop een fraudeur graag instapt.

Wil je zeker weten dat zo'n factuur niet per ongeluk doorloopt, dan maak je er een regel van in gewoon Nederlands: "als het rekeningnummer afwijkt, houd de factuur vast en waarschuw de boekhouder". Vanaf dat moment blijft de factuur staan tot iemand de leverancier heeft gebeld, op het telefoonnummer dat je al had, niet op het nummer in de mail.

Vier gewoontes die het risico verder verkleinen

  • Bel altijd terug bij een nieuw rekeningnummer, op een nummer uit je eigen administratie. Een echte leverancier vindt dat nooit vervelend.
  • Verander een IBAN nooit op basis van een mail alleen. Ook niet als de mail uit het juiste domein lijkt te komen.
  • Kijk naar de afzender, niet naar de naam. Een letter verschil in het domein zie je alleen als je het adres uitschrijft.
  • Leg de controle vast. Als je hebt gebeld, noteer dat bij de leverancier. Bij een volgende wijziging weet je wat de vorige keer de uitkomst was.

Voordelen en aandachtspunten

Het voordeel van een automatische vergelijking is dat hij nooit een keer wordt overgeslagen omdat het druk is, en dat de factuur blijft staan tot iemand bewust heeft besloten. Dat is de controle die je bij een schadeclaim ook wilt kunnen laten zien.

Twee dingen die het niet oplost. Een leverancier die écht van bank wisselt, levert een waarschuwing op die je moet afhandelen; dat is een telefoontje, geen fout. En de allereerste factuur van een nieuwe leverancier heeft geen historie om mee te vergelijken; daar blijft de controle een bewuste stap in je eigen proces. De module maakt dat moment zichtbaar, het besluit blijft van jou.

Klaar om te beginnen? Start je gratis proefperiode →

Probeer deze vragen in je eigen AI-assistent

  • "Welke inkoopfacturen van deze maand hebben een ander rekeningnummer dan de vorige factuur van dezelfde leverancier?"
  • "Van welke leveranciers is nog geen rekeningnummer bekend in de administratie?"
  • "Houd facturen met een gewijzigd rekeningnummer vast tot ik ze heb vrijgegeven."

Veelgestelde vragen

Aan bijna niets, en dat is het probleem: leverancier, logo, nummer en bedrag kloppen, alleen het IBAN is anders. De enige betrouwbare check is het rekeningnummer vergelijken met wat je van deze leverancier al kent, en bij een afwijking bellen op een nummer uit je eigen administratie.

Sinds oktober 2025 controleert je bank bij een euro-overboeking of de ingevulde naam bij het IBAN past en waarschuwt bij een afwijking. Dat helpt, maar het gebeurt op het laatste moment en de waarschuwing wordt vaak weggeklikt. Een controle bij binnenkomst van de factuur is eerder en ligt vast.

Het rekeningnummer op de factuur wordt vergeleken met het nummer in Exact Online en met eerdere facturen van dezelfde leverancier. Wijkt het af, dan krijgt de factuur een waarschuwing en een hogere risicoscore, en met een regel houd je hem vast tot iemand de leverancier heeft gebeld.

Dan krijg je dezelfde waarschuwing en bel je de leverancier op een bekend nummer. Klopt het, dan geef je de factuur vrij en wordt het nieuwe nummer voortaan als bekend gezien. Eén telefoontje per wijziging is de prijs van de zekerheid.

Deels. Er is dan nog geen rekeningnummer om mee te vergelijken, dus de module markeert de factuur als "nieuwe leverancier, rekeningnummer nog niet bekend". Het besluit om te betalen blijft dan een bewuste stap; de module maakt hem zichtbaar.